Nje veshtrim i shkurter mbi Programin e Ujesjellesave Rurale
Shtrirja gjeografike:
Do te perfshihen 55 fshatra te zonave malore ne Rrethet Diber, Kukes dhe Shkoder.
Kohezgjatje:
Nentor 2008- Dhjetor 2014.
Donatoret-Partneret Financues:
QEVERIA GJERMANE (KFW) me 9,6 milione Euro; Komunat dhe fshatrat perfituese me 1,1 milione Euro.
Zbatuesit e Programit:
Kontraktoret shqiptare, njesite e qeverisjes vendore (autoritetet e komunave) dhe fshatrat perfituese.
Perfituesit:
40,000 – 50 000 banore te fshatrave ne Shqiperine e Veriut.
Qellimi:
Permiresimi dhe sigurimi i kushteve te jeteses per popullsine rurale te rretheve pjesemarrese ne program.
Objektivi Kryesor:
Projekti synon te furnizoje popullsine e fshatrave te perfshira ne program me sasi te mjaftueshme uji te paster higjenik, mbi bazen e mbulimit te shpenzimeve dhe tarifave te pranueshme nga komuniteti.
Rezultatet e Pritshme:
- Instalimi i infrastruktures teknike dhe mire-funksionimi i tij.
- Operatoret e infrastruktures do te jene pergjegjes per funksionimin dhe mirembajtjen e ujesjellesave.
- Popullsia e interesuar do te ndergjegjesohet per aspektet higjienike, shendetesore dhe funksionale te ujesjellesave dhe kanalizimeve.
Gjendja aktuale e sistemit te ujesjellesave ne Shqiperi:
Me ndryshimet politike dhe social-ekonomike qe ndodhen ne Shqiperi pas viteve 90-te, sistemet ekzistuese te ujesjellesave kaluan nen vartesine e njesive te qeverisje vendore.Megjithate, pjesa me e madhe e sherbimeve utilitare me uje te pijshem ndodhen ne zonat urbane; per shume vite me radhe furnizimi me uje i fshatrave ne zonat rurale eshte lene pas dore.
Si rezultat i kesaj gjendjeje, sistemet e ujesjellesave dhe kapacitetet institucionale per nje menaxhim te qendrueshem nuk jane ndertuar akoma ne pjesen dermuese te zonave rurale
Cilesia e dobet dhe aksesi i pamjafueshem me uje te pijshem ne fshatrat rurale jane nder shkaqet kryesore te varferise ne zonat rurale.
Aksesi i pamjaftueshem/cilesia e ujit dhe varferia jane te lidhura ngushte pasi pasojat e tyre jane:
- kushtet e keqia higjeno-sanitare dhe shtimi i semundjeve;
- zhvillim i ngadalte foshnjor;
- probleme gjinore qe prekin grate;
- zvogelimi i potencialeve socio-ekonomike..
Kjo situate po ndryshon gradualisht fale rolit te rendesishem qe po luan FSHZH ne kete aspekt.
Metodologjia e nderhyrjes dhe Rezultatet e pritshme
Strategjia e FSHZH-se per sistemin e ujesjellesave rurale mbeshtetet mbi parimin e furnizimit me uje te pijshem per popullsine rurale qe do te thote:
- Furnizim me uje te paster higjenikisht (cilesia e ujit ju pergjigjet standardeve te vendosura nga OBSH);
- Furnizim me uje te bollshem (uje tubacionesh, lidhje e banesave me tubacionin kryesor, 100 litra uje per person ne dite);
- Furnizim i besueshem (gjate gjithe dites dhe pa probleme sezonale);
- Furnizim mbi bazen e tarifave te pranueshme te konsumit te ujit;
- Furnizim i qendrueshem (sistemi i ujesjellesit do te funksionoje dhe mirembahet vazhdimisht mbi bazen e pagesave te konsumatoreve te ujit).
Gjate 16 viteve te fundit, FSHZH ka implementuar me sukses mbi 1.700 projekte infrastrukture ne mbare Shqiperine ku perfshin rreth 300 projekte ujesjelles-kanalizimesh rurale (UKR).
KFW e ka mbeshtetur FSHZH-ne nga viti 1999 deri me 2006 gjate tre fazave te projektit “Fondi i Investimeve Sociale (SIF)”; Projekte te vogla te infrastruktures lokale
ku perfshiheshin edhe projekte ujesjellesash rurale u mundesuan nga ky program ne zonat me te varfra te Shqiperise. FOTO
Suksesi i ketij programi beri qe KFW te shtrije me tej ndihmesen per FSHZH-ne nepermjet programit te Ujesjellesave Rurale per Shqiperine e Veriut.
Komponentet Perberes te PUR
Komponenti Social:
Ketu perfshihet njohja e gjendjes ekonomiko-sociale ne te cilen gjenden komunitetet qe kerkojne ndihme me ngritjen e sistemit te ujesjellesit rural; marrja e informacionit mbi nivelin e varferise, mbi gadishmerine dhe mundesine e fshatareve per te kontribuar ne koston e sistemeve te ujesjellesave dhe per te paguar konsumin e ujit te pijshem. Nje aktivitet kryesor i ketij komponenti eshte informimi i fshatareve mbi kerkesat qe duhen per perfshirjen e tyre ne PUR me qellim qe te nxitet pjesemarrja dhe mirekuptimi i tyre.
Ky komponent perfshin gjithashtu mbeshtetjen e fshatrave perfituese ne ngritjen e Grupeve te Perfituesve te Ujit qe do te ndihmoje jo vetem ne implementimin e projektit por edhe ne ngritjen e nje Njesie e cila do te menaxhoje ujesjellesin e rindertuar. Gjate muajit Qershor 09 eshte kryer procesi i vleresimit social ne 61 fshatra.
Komponenti Teknik:
Ketu perfshihet kryerja e studimit te fizibilitetit teknik i cili do te percaktoje nese nje burim uji eshte i disponueshem per ndertimin/rinovimin apo zgjerimin e nje ujesjellesi gravitar me kosto te efektshme. Komponenti teknik ka te beje gjithashtu me prokurimin e sherbimeve per projektin teknik, ndertimin dhe dorezimin e ujesjellesit. Gjate muajit Shtator 09 u krye dhe fizibiliteti teknik ne te cilin rezultuan fizibel 32 skema ujësjellësish me 55 fshatra perfitues te cilat plotesuan kriteret e vendosura nga projekti per financim. Fizibilitetet teknike, u pilotuan me pare ne fshatrat Frankth dhe Bater te komunës Komsi – Mat, Qarku Dibër.
Komponenti komercial/institucional:
Skemat e perfunduara te ujesjellesave rurale do te kalojne ne pronesine ligjore te njesive perkatese te qeverisjes lokale te cilat do te jene pergjegjese per funksionimin, mirembajtjen dhe menaxhimin e ketyre sistemeve. Keto njesi bashkiake te furnizimit me uje ose sektore te furnizimit me uje brenda Zyrave Komunale mund te jene ngritur tashme; nese jo, do te linde nevoje e ngritjes se nje institucioni te tille ne nivel komune. Kjo gje do te kerkoje punesimin e nje personeli te kualifikuar e me pervoje ne sektorin e furnizimit me uje te pijshem si dhe liçensat e aprovimin nga Enti Rregullator i Ujrave (ERRU). Ne te gjitha rastet furnizuesi i sherbimit me uje te pijshem duhet te jete ne gjendje te vere ne funksionim dhe mirembaje sistemin e ujesjellesit mbi bazen e pagesave te konsumit te ujit sipas banesave.
Lista e nenprojekteve te projektit "Programi i Ujesjellsave Rural", qe kualifikohen per financim ... (lexo)
Deri me sot FSHZH ka implementuar me sukses rreth 1730 objekte te infrastruktures lokale te tilla si: Rruge rajonale, rurale e urbane, ujesjellesa, shkolla e kopshte, qendra shendetesore, ura, pasarela, mbrojtje lumore, sisteme kullimi, tregje, KUZ si dhe ndertesa publike e qendra komunitare.
Kontakt
Fondi Shqiptar i Zhvillimit
Rruga “Sami Frasheri”, Nr.10
Tirane
Tel +355 4 235 597/8
Email: adf@albaniandf.org
www.albaniandf.org
